Rozen een andere 'smaak' van Fairtrade

Bij 'The Fair Share' gaat de aandacht uit naar thee, chocolade en koffie en krijgt op deze manier al genoeg bekendheid. Om even uit deze aandacht te springen haal ik juist de rozen kwestie naar boven. Voor veel mensen is het nog steeds onduidelijk waar rozen en veel andere bloemsoorten vandaan komen en onder welke omstandigheden ze geteeld worden. Ik hoop dat mijn blog meer duidelijkheid biedt.

De roos, het symbool van de liefde. Maar zijn rozen wel zo mooi en 'lief'?

Afgelopen weekend hadden we een reünie in Amsterdam in een leuk Spaans restaurantje. Terwijl we lekker aan het kletsen waren en ondertussen genoten van verschillende soorten Tapas stond er ineens een rozenverkoper bij ons aan tafel. In zijn arm lag een schitterende grote rode bos rozen waarvan elke roos zorgvuldig per stuk was verpakt zodat het net leek of elke roos in een harnas was gehesen afwachtend om met een tedere beweging aan een geliefde gegeven te worden. Vragend keek ik deze man aan, maar natuurlijk begreep hij helemaal niks van mijn blik. In mijn gedachten kwam de vraag op 'waar komen deze rozen vandaan? Wie heeft ze zo zorgvuldig ingepakt?'

Maar waarom geven en kopen wij eigenlijk bloemen? Ze ruiken heerlijk maar eigenlijk ook omdat bloemen sfeer, kleur en gezelligheid in huis brengen en bloemen kun je aan iedereen geven zonder dat je scheef aangekeken wordt. Maar met bloemen wil je vaak ook iets duidelijk maken, je kunt je gevoel laten blijken zonder woorden.

Een aantal jaar geleden...

Wist ik niet waar ik naar wilde kijken en begon te zappen op tv en kwam midden in een documentaire terecht dat ging over Afrikaanse rozen. Hoorde ik het goed, rozen uit Afrika? Rozen kwamen toch uit Nederland? Holland bloemenland bij uitstek, de Keukenhof, de Bollenvelden, de glastuinbouw dat de hemel verlicht van een groot westelijk deel van Nederland.
Met een speldenprik werd mijn geurige rooskleurige ballonnetje over rozen doorgeprikt, de geur ontsnapte, de blaadjes verwelkten en de kleur verbleekte toen duidelijk werd dat niet alle rozen even 'rooskleurig' waren. 
Geschokt keek ik naar de bos bloemen bij mij op tafel. Waren deze ook geïmporteerd? En waar kwamen ze vandaan? Door welke handen waren ze gegaan en waren het ook 'foute' bloemen?
Want niet alleen een groot deel van de rozen komt uit Afrika ook andere soorten bloemen komen daar vandaan.

Ik had echt geen idee dat 35% van de bloemen die in Nederland wordt verkocht geïmporteerd wordt uit landen buiten Europa. Van de rozen die te koop zijn komt zelfs 80% tot 85% uit Afrika, Midden- en Zuid-Amerika.
Even voor de duidelijkheid; op de veiling van FloraHolland worden jaarlijks zo’n 3 miljard rozen verhandeld.

Maar waarom komen de meeste rozen uit Afrika?

De rozen komen o.a. uit Kenia, Ethiopië, Zimbabwe, Tanzania en Oeganda. Deze landen blijken het ideale klimaat te hebben om rozen te kweken. Het is er erg lang licht, waardoor er niet extra verlicht hoeft te worden zoals in Nederland, wat natuurlijk veel energie scheelt en beter is voor het milieu. En wat ik niet wist is dat een lagere temperatuur 's nachts de kwaliteit van de rozen beter maakt. Aan beide voldoet het oosten van Afrika uitstekend.

Dit is natuurlijk ideaal om een goede kwaliteit roos te kweken maar wat voor veel rozenkwekerijen en ander soort bedrijven ook ideaal is is om een bedrijf te starten in Afrika of een ander ontwikkelingsland; de lonen zijn erg laag, er is vaak corruptie, de werknemers zijn zich vaak niet bewust wat hun rechten zijn, geen of nauwelijks controle op de werkomstandigheden, bouw- en veiligheidsverordeningen en de milieuregels worden vaak aan hun laars gelapt.
Ook werken veel vrouwen en mannen onder een tijdelijk contract, soms jaren achtereen. Zij hebben daardoor minder rechten op bijvoorbeeld vakantiegeld, ziekte- en zwangerschapsverlof.
De werkomstandigheden zijn vaak echt erbarmelijk te noemen wat hier in Nederland gewoon niet voor te stellen is.

Door veel bedrijven wordt van deze situatie misbruik gemaakt en kunnen gewoon hun gang gaan, wat natuurlijk afschuwelijk is. Zolang er geen of te weinig aandacht aan besteed wordt zullen er steeds bedrijven blijven opstaan die profiteren van de chaos in het land.

Gelukkig zijn er ook positieve ontwikkelingen dankzij initiatieven van certificeringsorganisaties en de Nederlandse overheid.
Er zijn gelukkig een aantal Nederlandse rozenkwekerijen in Afrika die wel goede en eerlijke werkomstandigheden creëren voor hun werknemers.

Ongeveer 70% van de werknemers in de bloemenindustrie is vrouw

Rozen zijn erg teer en het blijkt dat vrouwen zorgvuldiger omgaan met dit tere product daarom werken er meer vrouwen in de rozenindustrie dan mannen. Dat de vrouwen in de meerderheid zijn is nu wel duidelijk maar je denkt bij het kopen van rozen (en andere soorten bloemen) niet aan onderbetaling, erbarmelijke omstandigheden, seksuele intimidatie en misbruik op de werkvloer en onbeschermd werken met pesticiden en chemicaliën.Vaak kunnen alleenstaande moeders door geldgebrek zich geen kinderopvang veroorloven waardoor de kinderen meestal aan hun lot worden overgelaten. Ze zijn zich vaak helemaal niet bewust wat hun rechten zijn en wat wel en niet mag en kan.

Het symbool 'liefde' dat de roos vertegenwoordigd  krijgt nu toch echt een nare bijsmaak

Om geen rozen meer te kopen is geen alternatief, doordat de rozen niet meer worden verkocht verdwijnen de inkomsten van de kwekerij waardoor de werknemers geen loon meer krijgen omdat de handel plat ligt. Je kunt er niet omheen draaien maar het is en blijft toch een inkomstenbron, vandaar dat de de bedrijven aangepakt moet worden.

Wij moeten gewoon meer bewust worden van wat wij kopen, maar dat wij het niet weten is dat het vaak ook niet goed zichtbaar is. Ook heb ik het idee dat toch veel mensen het niet kan schelen omdat het een 'ver van mijn bed show' is, het is de aard van het 'beestje'.
Dat deel dat het wel kan schelen toch proberen te bereiken op veel manieren en bewust maken dat er FairTrade bestaat en dat je daar ook gebruik van moet maken.

Citaat Hivos " Nederlandse kwekers herkennen dergelijke situaties niet. Bij kwekerij Zuurbier hebben ze juist veel vrouwelijke leidinggevenden en deelt de hele familie in de zorgtaken voor de kinderen. Daarnaast werken de vrouwen, net als hier, acht uur per dag.

Volgens Hivos is dat niet zo vreemd. Er zijn wel degelijk goede kwekers, vooral de Nederlandse kwekers doen het goed. Toch heeft de helft van de vrouwen in de industrie nog steeds te maken met dergelijke problemen.

De oplossing lijkt voor de hand te liggen, helemaal geen rozen kopen. Maar zo simpel is het niet, het is namelijk wel de enige inkomstenbron voor de werkende vrouwen in de kassen. Veel beter is het om ervoor te zorgen dat de bloemen “eerlijk” geproduceerd zijn en op deze manier de arbeidsomstandigheden te verbeteren. "

Wij hebben de Arbowet- en -regelgeving om misstanden te voorkomen en toch gaat het hier soms ook fout

Hier in Nederland hebben bedrijven zich te houden aan de de Arbowet- en -regelgeving, wat inhoudt dat werkgevers verplicht zijn een arbobeleid te voeren, zodat werknemers veilig en gezond kunnen werken. De overheid stelt vast in welke mate werknemers moeten worden beschermd.
Of dit wordt nagestreefd controleert De Inspectie SZW, de vroegere Arbeidsinspectie, hij of zij controleert of een bedrijf voldoet aan de wettelijke voorschriften voor arbeidsomstandigheden. De Inspectie SZW kan bij overtredingen boetes opleggen zonder tussenkomst van een rechter. De werkgever krijgt met dit lik-op-stukbeleid sneller te maken met de gevolgen van zijn nalatigheid.

En toch lukt het sommige bedrijven om in Nederland deze wetgeving te omzeilen en hoor je af en toe in de media dat een werkgever is opgepakt vanwege uitbuiting van illegale werknemers die onder afschuwelijke omstandigheden wonen en werken zoals bijvoorbeeld is gebeurd in de kassen in het Westland.
Het gebeurd gelukkig niet vaak, maar in zo'n gecontroleerd land als Nederland gebeurd het toch, dan kun jij je voorstellen dat in de ontwikkelingslanden waar deze controles niet zijn er waarschijnlijk 'om elke hoek' een werkgever zit die zijn werknemers uitbuit en onder slechte omstandigheden laat werken.

Wildfire Flowers
Dit productiebedrijf beslaat 25 hectare beteelde oppervlakte en is gevestigd in Naivasha op een hoogte van 1,800 meter.
Wildfire Flowers heeft de volgende labels / certificaten: FairTrade / MPS / GlobalGap / KFC Silver

FairTrade label en het Fair Flowers Fair Plants het zogenoemde FFP label

FFP is een internationaal label wat Fair Flowers Fair Plants betekend en is een internationaal consumentenkeurmerk voor duurzaam geteelde bloemen en planten. Dit label is een initiatief van internationale organisaties van producenten en groothandelaren. FFP is bedoeld om de vraag naar duurzaam geteelde bloemen en planten te stimuleren. Bij duurzaam geteelde producten wordt het milieu zoveel mogelijk ontzien en zijn goede arbeidsomstandigheden op het bedrijf gewaarborgd.

Helaas is het aanbod van FFP rozen en andere bloemen in Nederland erg laag en zou meer bekendheid moeten krijgen.

Voordat ik aan dit blog begon had ik nog nooit van het FFP label gehoord. En na onderzoek op het internet vlogen de internationale certificaten en labels om mijn oren heen, het bestaat dus wel en eigenlijk al best wel een tijdje.

Ik kende alleen maar het Max Havelaar FairTrade keurmerk voor rozen en deze ben ik alleen nog maar in een paar supermarkten tegengekomen en volgens mij kun je deze rozen ook alleen maar bij supermarkten kopen. Het FFP label tref je aan bij bloemisten vandaar dat ik ook aandacht aan het FFP label wil geven.

Schokkend vind ik helemaal dat het label Fair Flowers Fair Plants ongeveer 10 jaar op de Europese markt is en ik er nog nooit van gehoord had.
Dit label wordt vooral in Zweden, Oostenrijk en Duitsland toegepast. In deze landen zien ze heel goed het belang in om duurzame producten met het FFP label te benadrukken, producten die geteeld worden met respect voor mens en milieu. Mijn vraag is waarom dit label niet zo bekend is in Nederland, dat is toch vreemd? Iedereen heeft het over duurzaamheid, het milieu, schending van de mensenrechten, kinderarbeid, de moderne slaaf en toch weten wij niks van FFP af.
Dan vertellen ze dat de reden dat dit label in Europa nooit een grote doorbraak heeft gehad, ligt aan het feit dat aanbod en afzet niet goed op elkaar zijn afgestemd. Hier moet dus ook nog hard aan gewerkt worden.

Eerlijke bloemen dragen bij aan betere arbeidsomstandigheden

Wel begint langzamerhand het FFP label bekendheid te krijgen, zowel bij telers, handelaren als bij bloemen- en plantenverkopers en wordt inmiddels in meer dan tien landen onder dit label verkocht. Sinds de lancering van het label wordt de gehele keten actief benaderd voor FFP. En met resultaat want een groeiend aantal deelnemers ziet het belang van FFP en wil eraan meedoen.

De enige oplossing blijkt om meer FairTrade te kopen en niet het product te boycotten, maar het label ook beter zichtbaar voor de consument maken waardoor er meer wordt afgenomen, dit vergroot de FairTrade markt, waardoor meer FairTrade bedrijven ontstaan dus meer betere omstandigheden voor de werknemers.
Gelukkig staan er steeds meer organisaties op die zorgen dat arbeidsomstandigheden veranderen.
Ook steeds meer verkopers van producten uit 'goedkope' landen beginnen te eisen dat de werkomstandigheden goed zijn anders kunnen ze hun product niet meer verantwoorden. Maar dat gebeurd helaas nog op een veel te kleine schaal. Gewoon meer vragen naar Fair producten zodat meer bedrijven zich genoodzaakt voelen om overstappen naar certificering.

Als je bloemen bij de bloemist koopt weet je niet of het een FFP label heeft, maar de bloemist behoort het te weten. Eigenlijk zouden wij bij elke bos bloemen dat wij aanschaffen deze vraag bij de bloemist neer moeten leggen zodat ze knettergek worden en daardoor wel zichtbaar maken of het een FFP label heeft of niet.
Wil je weten of jouw bloemist Fair Flowers Fair Plants verkoopt, dan kun je dat hier controleren: www.fairflowersfairplants.com

Afrikaanse Anjerkweekerij